Βούρτσισμα δοντιών

Πότε πρέπει να ξεκινήσει το βούρτσισμα των δοντιών;

Ο μόνος τρόπος να διατηρήσετε τα δόντια σας. είναι να τα κρατήσετε σε καλή κατάσταση, ώστε να παραμένουν ασφαλή από την τερηδόνα, τις λοιμώξεις και τις φλεγμονές.

Το βούρτσισμα μαζί με μια καλή διατροφή, αποτελεί ένα μέρος των απαραίτητων κινήσεων που πρέπει να γίνουν για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. 

Πώς πρέπει να αναλάβουμε δράση.

Μεταξύ της ηλικίας των 6 και 18 μηνών

Πρέπει πράγματι να βάζουμε πολύ λίγη οδοντόκρεμα και ίσως και καθόλου, διότι τα μικρά παιδάκια κινδυνεύουν να την καταπιούν, με αποτέλεσμα μια υπερδοσολογία φθορίου στον οργανισμό τους.

Μεταξύ 6 και 24 μηνών
Επιλογή μιας οδοντόβουρτσας με:

•  όσο γίνεται πιο μαλακές ίνες
•  μια κεφαλή που επιτρέπει να κάνουμε μασάζ στα ούλα και να βουρτσίζουμε τις επιφάνειες των δοντιών
•  μαλακιά άκρη της κεφαλής έτσι ώστε να μην πληγώνει το παιδί
•  μια λαβή αρκετά μεγάλη, ώστε να μπορεί ο ενήλικας να την κρατάει
•  ένα χρώμα ελκυστικό που δημιουργεί στο παιδί τη διάθεση να την πιάσει και να την βάλει μέσα στο στόμα του

Πριν την ηλικία των τριών ετών
Μπορούμε να ξεκινήσουμε να καθαρίζουμε τα δόντια του βρέφους

που θηλάζει, πολύ απαλά, από τη στιγμή που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά μέσα στο στόμα, χρησιμοποιώντας συνήθως μια μπατονέτα βαμβακιού εμβαπτισμένη σε φυσιολογικά ορό. Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των δοντιών, γίνεται απαραίτητη η χρήση της οδοντόβουρτσας. Στην αρχή οι γονείς εκτελούν το βούρτσισμα. Σιγά- σιγά όμως. το παιδί πρέπει να μάθει να το κάνει μόνο του.

Το παιδί νιώθει περήφανο να μιμείται τον ενήλικα. Εκείνος λοιπόν πρέπει να του διδάξει τη μέθοδο του βουρτσίσματος. Για να επιτευχθεί αυτό, το παιχνίδι αποτελεί μια ιδανική μέθοδο, γιατί επιτρέπει στο παιδί να κρατήσει στη μνήμη του και να αναπαραγάγει την κίνηση. Χωρίζουμε το στόμα σε 4 τεταρτημόρια:

•     κάτω αριστερά
•     κάτω δεξιά
•     πάνω αριστερά
•     πάνω δεξιά

Ξεκινάμε το βούρτσισμα, για παράδειγμα από το αριστερό κάτω τεταρτημόριο, στη συνέχεια προχωράμε στο δεξί, μετά συνεχίζουμε στα επάνω τεταρτημόρια και καταλήγουμε στις μασητικές επιφάνειες, που είναι οι επάνω επιφάνειες των δοντιών.

Μεταξύ 2 και 4 ετών
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα 20 νεογιλά δόντια βρίσκονται στο οδοντικό τόξο.

Το παιδί θα ξεκινήσει να βουρτσίζει μόνο του τα δόντια του. 

• Η κεφαλή της οδοντόβουρτσας θα είναι μικρή και αποστρογγυλεμένη. ώστε να μπορεί να καθαρίσει τους γομφίους, χωρίς να προκαλεί το αντανακλαστικό του εμετού
• Η λαβή της οδοντόβουρτσας πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στο μέγεθος του χεριού του παιδιού και να είναι χρωματιστή και γιατί όχι; με φιγούρες.

Γύρω στην ηλικία των 4-5 ετών
Το παιδί ελέγχει πολύ καλύτερα την κίνηση του. Μπορεί να ξεκινήσει να βουρτσίζει τα δόντια του από πάνω έως κάτω, υπό το προσεκτικό βλέμμα ενός ενήλικα.

Γύρω στην ηλικία των 6 ετών
Προχωράμε στην ενδιάμεση μέθοδο βουρτσίσματος.

Ο πρώτος μόνιμος γομφίος, ή εξαρίτης, δεν βρίσκεται ακόμα σε σύγκλειση με τα δόντια του αντίθετου φραγμού ή έχει ήδη πάρει τη θέση του στο οδοντικό τόξο. Αυτό το δόντι, εξ αιτίας της μορφολογίας που παρουσιάζει, πολλές αύλακες, είναι πολύ ευάλωτο. Το τροφικά υπολείμματα εναποτίθενται εύκολα εκεί. Είναι λοιπόν απαραίτητο να τον βουρτσίζουμε καλά. Μαθαίνουμε στο παιδί να ξεκινάει το βούρτσισμα από αυτό το δόντι. Το βουρτσίζει από μπρος και από πίσω δέκα φορές, μετά βουρτσίζει το απέναντι δόντι, συνεχίζει με τα μπροστινά δόντια, κινώντας τη βούρτσα από το ροζ (ούλα) προς το άσπρο (δόντι) δέκα φορές. Κατόπιν βουρτσίζει την πίσω πλευρό αυτών των δοντιών κρατώντας τη βούρτσα κατακόρυφα και κινώντας την πάντα από το ροζ προς το άσπρο. Το βούρτσισμα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα. Αν είναι δυνατό, μην δίνετε στο παιδί σας τίποτα να φάει ενδιάμεσα στα γεύματα. Αν τσιμπολογήσει κάτι, είναι απαραίτητο να πάει να πλύνει ξανά τα δόντια του αμέσως.

Μεταξύ 5 και 7 ετών

Οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι παρουσιάζονται στο οδοντικό τόξο, γύρω στην ηλικία των 6 ετών. Τα δόντια αυτά είναι πολύ εκτεθειμένα στην τερηδόνα. Είναι προορισμένα να παραμείνουν στο οδοντικό τόξο για όλη μας τη ζωή. Πρέπει λοιπόν να τα διατηρήσουμε.

Η κεφαλή της οδοντόβουρτσας πρέπει να είναι κατασκευασμένη με τέτοιο τρόπο. ώστε να φτάνει τα δόντια που ανατέλλουν στην ηλικία των 6 ετών (τους πρώτους μόνιμους γομφίους).
Αν το παιδί το επιθυμεί, μπορεί να χρησιμοποιήσει μια ηλεκτρική παιδική οδοντόβουρτσα. Η κεφαλή αυτής της οδοντόβουρτσας είναι στρογγυλή με ίνες σε σχήμα βεντάλιας. Έχει μια ελεγχόμενη ταχύτητα περιστροφής και δεν κάνει κινήσεις δόνησης. Διαθέτει μουσική ένδειξη των λεπτών της ώρας.

Μετά την ηλικία των 8 ετών
Το παιδί θα μπορεί να συμπληρώσει το βούρτσισμα των δοντιών με τη χρήση του οδοντικού νήματος. Οι ίνες της οδοντόβουρτσας είναι διευθετημένες με ανόμοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να καθαρίζουν όλες τις επιφάνειες των δοντιών, που έχουν διάφορα μεγέθη.

Από την ηλικία των 10 ετών και πάνω
Το παιδί έχει πλήρη ικανότητα να χειρίζεται την οδοντόβουρτσα του με δεξιοτεχνία και ακρίβεια. Πρέπει να βουρτσίζει κάθε οδοντικά τόξο ξεχωριστά από κάτω προς τα πάνω για το κάτω οδοντικό τόξο και από πάνω προς τα κάτω για το επάνω οδοντικό τόξο δηλαδή οπό το ροζ προς το άσπρο.
Με τη βούρτσα πρέπει να κάνει μια περιστροφική κίνηση από το ροζ προς το άσπρο, με τέτοιο τρόπο που να κάνει ένα μασάζ από τα ούλα προς τα δόντια. Αυτό το βούρτσισμα πρέπει να γίνεται με μια φθοριούχο οδοντόκρεμα, με δοσολογία φθορίου ανάμεσα σε 600 και 1500 ppm ιόντων φθορίου.
Πόση ώρα πρέπει να διαρκεί το βούρτσισμα των δοντιών;

Το βούρτσισμα πρέπει να διαρκεί από δυο έως τρία λεπτά. Για να περνάει ο χρόνος πιο γρήγορα μπορείτε να βάλετε λίγη μουσική. Κάποιες οδοντόβουρτσες, έχουν ένα χρονόμετρο και στο τέλος του βουρτσίσματος εκπέμπουν μια μικρή μουσική μελωδία. Άλλες έχουν στη λαβή τους ένα σύστημα χρωμάτων που αλλάζει μέσα σε λίγα λεπτά, με την επαφή της θερμότητας των δακτύλων.

Κάθε μέσο που διατίθεται είναι καλό για να ενεργοποιήσει το παιδί και να το βοηθήσει να σεβαστεί το χρόνο, που είναι απαραίτητος για την αποτελεσματική εκτέλεση του βουρτσίσματος.

Με τι πρέπει να βουρτσίζουμε τα δόντια μας;
Το βούρτσισμα εκτελείται με τη βοήθεια μιας οδοντόβουρτσας. Διατίθενται διαφορετικές βούρτσες ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Πολλές απ' αυτές είναι προσαρμοσμένες στην ανάπτυξη του παιδιού και ανταποκρίνονται στις συγκεκριμένες ανάγκες της οδοντοφυΐας του, της επιδεξιότητάς του και του σταδίου της ανάπτυξής του. Η χρήση της οδοντόβουρτσας θα πρέπει να είναι μια δραστηριότητα διασκεδαστική.
Όσον αφορά την οδοντόκρεμα, θα πρέπει να επιλέγεται ανάλογα με τη συγκέντρωση του φθορίου που περιέχει, που εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού.

Πρώτο δόντι, πρώτο "βούρτσισμα"
Η υγιεινή του στόματος και των δοντιών πρέπει να ξεκινήσει οπό τη στιγμή που θα παρουσιαστεί στο στόμα το πρώτο δόντι. Πράγματι, αν το παιδί καταναλώνει σακχαρούχα ποτά και κομπόστες, η καταστροφή από τη δράση των βακτηριδίων είναι ένα φαινόμενο που παρουσιάζεται σε οποιαδήποτε ηλικία.

Ο καθένας έχει τη δικιά του οδοντόβουρτσα
Η οδοντόβουρτσα πρέπει να είναι ατομική, εξαιτίας των μικροβίων, πρέπει να αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε την ίδια βούρτσα με τους αδελφούς και τις αδελφές του. Μετά από κάθε χρήση, φροντίστε να ξεπλύνετε την οδοντόβουρτσα του παιδιού σας και να την αλλάζετε τακτικά (περίπου κάθε τρεις μήνες).

Να βουρτσίζετε τα δόντια σας διασκεδάζοντας
Επωφεληθείτε από τη φαντασία των κατασκευαστών: υπάρχουν οδοντόβουρτσες με έντονα χρώματα, διακοσμημένες με σχέδια που παριστάνουν τους ήρωες και τις ηρωίδες των παιδιών μας, για να τους δώσουν κίνητρο να τις χρησιμοποιήσουν και έχουν κεφαλές σε διάφορα μεγέθη, ανάλογο με την ηλικία.

πηγή: Μαϊδώνης Νικόλαος, χειρούργος οδοντίατρος